გეგმა, როგორც წესი, მარტივად ჟღერს: პარასკევს საღამოს ყველაფერს ვთიშავთ, შაბათს გადაგვაქვს, ორშაბათისთვის კი ყველაფერი მუშაობს. შემდეგ დგება კვირა ღამე: ფაილურ სერვერს საცავი ვერ მიუერთდება, ფაიერვოლზე (firewall) ძველი ობიექტის საჯარო IP მისამართებია, და აღარავის ახსოვს, რომელი პაჩ-კორდი კომუტატორის რომელ პორტში იყო ჩართული. სერვერული ოთახის გადატანა ერთ შაბათ-კვირაში სავსებით შესაძლებელია — მაგრამ მხოლოდ მაშინ, თუ სამუშაოს უდიდესი ნაწილი შაბათ-კვირის დაწყებამდე სრულდება.
ქვემოთ მოცემულია რეალისტური სამოქმედო გეგმა (runbook) მცირე სერვერული ოთახისთვის: რამდენიმე კარადა (rack), რამდენიმე ფიზიკური სერვერი ან ვირტუალიზაციის ჰოსტი, მონაცემთა საცავი, ბირთვის კომუტატორები, ფაიერვოლი და ინტერნეტკავშირი. ამ თანმიმდევრობას საბაზისოდ ვიყენებთ ინფრასტრუქტურის გადატანის პროექტებში და ყოველ ჯერზე კონკრეტულ ობიექტს ვუსადაგებთ.
ორი კვირით ადრე: რა უნდა იყოს მზად პარასკევისთვის
შაბათ-კვირა შესრულებისთვისაა და არა აღმოჩენებისთვის. თუ ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან რომელიმე პუნქტი ხუთშაბათსაც ღიაა, გადატანა რისკის ქვეშ მყოფად უნდა ჩაითვალოს.
- ახალი ოთახი დასრულებულია: ელკვების ხაზები, კარადების ადგილები, გაგრილება და ფიზიკური დაშვება მზად და შემოწმებულია.
- ინტერნეტისა და WAN არხები ახალ ობიექტზე დამონტაჟებული და გატესტილია — და არა მხოლოდ შეკვეთილი. თუ საჯარო IP მისამართები იცვლება, DNS ჩანაწერები, VPN კავშირები და ფაიერვოლის წესები წინასწარაა მომზადებული.
- სტრუქტურირებული კაბელური სისტემა სერვერულსა და სართულებს შორის დამონტაჟებული, მარკირებული და გაზომილია.
- არსებობს აქტუალური ინვენტარიზაცია: ყოველი მოწყობილობა, მისი როლი, ადგილი კარადაში, კვებისა და ქსელური კავშირები.
- ყოველი კაბელი ორივე ბოლოში მარკირებულია, პორტების რუკა გადაღებული და შენახულია იმ სისტემების გარეთ, რომლებიც გადააქვთ.
- სისტემების მფლობელებმა დაადასტურეს შეფერხების ფანჯარა და იციან, ვინ იღებს გადაწყვეტილებას „ვაგრძელებთ თუ ვჩერდებით“.
- სათადარიგო მასალა ხელთაა: პაჩ-კორდები, კვების კაბელები, კარადის სამაგრები, სათადარიგო კომუტატორი, თუ ის კრიტიკულია, და მწარმოებლების მხარდაჭერის კონტაქტები.
პარასკევი საღამო: გაყინვა, შემოწმება, გამორთვა
სამუშაო იწყება მას შემდეგ, რაც მომხმარებლები სისტემებს ტოვებენ. გამოაცხადეთ ცვლილებების გაყინვა, დაადასტურეთ, რომ ბოლო სარეზერვო ასლები დასრულდა, და მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყეთ კონტროლირებადი გამორთვა. თანმიმდევრობას აქვს მნიშვნელობა: ითიშება ზემოდან ქვემოთ — აპლიკაციებიდან ინფრასტრუქტურამდე, რომ მონაცემთა ბაზები სწორად დაიხუროს და საცავი მომუშავე სისტემებს „ფეხქვეშ“ არ გამოეცალოს.
- გააჩერეთ აპლიკაციები და სერვისები, შემდეგ — მონაცემთა ბაზები.
- გამორთეთ ვირტუალური მანქანები, შემდეგ — ვირტუალიზაციის ჰოსტები.
- გამორთეთ მონაცემთა საცავი მწარმოებლის პროცედურის მიხედვით.
- ქსელური აღჭურვილობა ბოლოს გამორთეთ — დისტანციური წვდომა შეიძლება ბოლო წუთამდე დაგჭირდეთ.
- გადაუღეთ თითოეულ კარადას წინიდან და უკნიდან, შემდეგ კი მარკირების მიხედვით გათიშეთ და დაშალეთ.
შაბათი: ტრანსპორტირება და აწყობა
სერვერები და საცავები ორიგინალ შეფუთვაში ან რბილსარჩულიან სატრანსპორტო ყუთებში უნდა მოძრაობდეს — არასდროს ფურგონში ერთმანეთზე დაწყობილი. საცავის დისკებს ზოგჯერ იღებენ და ცალკე გადააქვთ, სლოტების პოზიციების აღრიცხვით; ეს აღჭურვილობასა და მწარმოებლის რეკომენდაციაზეა დამოკიდებული. დანიშნულების ადგილზე აღჭურვილობა ჯერ ინვენტარიზაციასთან მოწმდება და მხოლოდ შემდეგ მონტაჟდება.
- დაამონტაჟეთ კარადები და აღჭურვილობა მომზადებული განლაგებით — და არა ჩვევით, ძველის მსგავსად.
- პირველ რიგში მიაერთეთ კვება და შეამოწმეთ, რომელ UPS-სა და ხაზზეა თითოეული კვების ბლოკი.
- ხელახალი კომუტაცია — მკაცრად პორტების რუკით; ნებისმიერი გადახრა მაშინვე ფიქსირდება.
- შეამოწმეთ, რომ ჰაერის ნაკადის მიმართულება ცხელი და ცივი დერეფნების სქემას შეესაბამება.
შაბათი ღამე: ჩართვა საპირისპირო რიგით
ჩართვა გამორთვის შებრუნებული თანმიმდევრობაა: ჯერ ინფრასტრუქტურა, ბოლოს აპლიკაციები. ყოველ ნაბიჯზე დაადასტურეთ, რომ ყველაფერი მუშაობს, სანამ შემდეგზე გადახვალთ — ბირთვის კომუტატორში აღმოჩენილი ხარვეზი შაბათს, ღამის ათ საათზე, იაფი ჯდება, ხოლო მაშინ, როცა მასზე ორმოცი სერვისია დამოკიდებული — ძვირი.
- კვება და UPS: დატვირთვა, განგაშის სიგნალები, სწორი ხაზები.
- ბირთვის ქსელი და ფაიერვოლი: შიდა მარშრუტიზაცია, ინტერნეტზე წვდომა, VPN გვირაბები.
- საცავი: მდგომარეობის სტატუსი, დეგრადირებული ტომების არარსებობა, ჰოსტებიდან ხილვადი გზები.
- ვირტუალიზაციის ჰოსტები და დირექტორიის სერვისები (დომენის კონტროლერები, DNS, DHCP).
- მონაცემთა ბაზები, შემდეგ ბიზნეს-აპლიკაციები, შემდეგ ყველაფერი დანარჩენი.
კვირა: შეამოწმეთ როგორც მომხმარებელმა და არა როგორც ადმინისტრატორმა
სერვერი, რომელიც ping-ს პასუხობს, ჯერ კიდევ არ ნიშნავს მომუშავე ბიზნესს. სისტემების მფლობელებთან ერთად წინასწარ მოამზადეთ მოკლე სატესტო სცენარი და კვირას, შუადღისას, გაუშვით ჩვეულებრივი სამუშაო სადგურიდან, ჩვეულებრივი მომხმარებლის ანგარიშით.
- სისტემაში შესვლა, საერთო საქაღალდეების გახსნა, ქსელურ პრინტერზე ბეჭდვა.
- ბუღალტრული ან ERP სისტემის გახსნა და სატესტო ოპერაციის გატარება, სადაც ეს უსაფრთხოა.
- გარე ელფოსტის გაგზავნა და მიღება; დისტანციური წვდომისა და VPN-ის შემოწმება ოფისის გარედან.
- ტელეფონიის, ვიდეოთვალთვალის ჩაწერისა და დაშვების კონტროლის შემოწმება, თუ ისინი სერვერულზეა დამოკიდებული.
- იმის დადასტურება, რომ სარეზერვო დავალებები ახალ ადგილზეც სრულდება.
„ვაგრძელებთ თუ ვჩერდებით“: გადაწყვეტილების წერტილი და დაბრუნების გეგმა
წინასწარ შეათანხმეთ კვირის კონკრეტული დრო — მაგალითად, ადრეული შუადღე, — რომლისთვისაც ბირთვული სისტემები უკვე უნდა მუშაობდეს. თუ არ მუშაობს, გუნდი ან ესკალაციას აკეთებს დარჩენილი სამუშაოს მკაფიო შეფასებით, ან დაბრუნების (rollback) გეგმას ასრულებს. გეგმა, რომელშიც მხოლოდ ისაა დაწერილი, რომ „უკან დავაბრუნებთ“, გეგმა არ არის — მას იგივე დეტალიზაცია სჭირდება, რაც თავად გადატანას.
პრაქტიკაში სრული ფიზიკური დაბრუნება იშვიათია. უფრო ხშირად სარეზერვო ვარიანტი ნაწილობრივია: კრიტიკული სერვისის დროებით გაშვება ღრუბელში ან დროებით გარემოში, ან ორშაბათს დილით შეზღუდული მომსახურების მიღება, სანამ კონკრეტული ხარვეზი გასწორდება. რა არის მისაღები, გადაწყვიტეთ შაბათ-კვირამდე და არა ღამის ორ საათზე.
ორშაბათი დილა: გაძლიერებული მხარდაჭერა
როცა თანამშრომლები მოდიან, ტექნიკოსები ადგილზე უნდა იყვნენ. პირველი საათი ავლენს ხარვეზებს, რომლებიც ვერცერთმა ტესტმა ვერ დაიჭირა: დავიწყებული მაგიდის ტელეფონი, ძველ სახელზე მიმართული ქსელური დისკი, სტატიკური IP-ით კონფიგურირებული სკანერი. ყოველი საკითხი აღრიცხეთ, გაასწორეთ და დახურეთ, კვირა კი განახლებული დოკუმენტაციით დაასრულეთ: კარადების განლაგება, პორტების რუკები და ქსელის სქემები, რომლებიც ახალ რეალობას ასახავს. თუ ახალ ობიექტზე ქსელური და საკაბელო სამუშაოებიც ჩატარდა, მათი შესრულებითი დოკუმენტაციაც იმავე ჩაბარების პაკეტს ეკუთვნის.
გეგმავთ სერვერული ოთახის გადატანას და გსურთ სამოქმედო გეგმის მეორე თვალით შეფასება? დაგვიკავშირდით — ერთად გადავხედავთ გეგმას და შევათანხმებთ მოცულობასა და თანმიმდევრობას.