მცირე სერვერული ოთახების უმეტესობა არ იგეგმება — ის თავისით „ჩნდება“. კარადა თავისუფალ საკუჭნაოში დგება, წლების განმავლობაში მას ახალი მოწყობილობები ემატება, ზაფხულში პორტატული ვენტილატორი ჩნდება, და ერთ ცხელ შუადღეს ბირთვის კომუტატორი თავისით ითიშება. ოთახი არასდროს ყოფილა გათვლილი იმაზე, რასაც ახლა იტევს.
ამის თავიდან ასაცილებლად მონაცემთა ცენტრი არ გჭირდებათ. მცირე სერვერულ ოთახს — ერთიდან რამდენიმე კარადამდე, რომელიც ოფისს, კლინიკას ან სასტუმროს ემსახურება — ოთხი რამ სჭირდება სწორად გაკეთებული: საკმარისი სივრცე, სუფთა და დაცული კვება, ადეკვატური გაგრილება და კონტროლირებადი დაშვება. ქვემოთ თითოეულს მარტივი პრაქტიკული წესებით განვიხილავთ, რომლებითაც არსებული ოთახის ან ახალი პროექტის შემოწმება შეგიძლიათ.
დაიწყეთ დატვირთვით და არა ოთახით
ოთახის შერჩევამდე ჩამოწერეთ, რა უნდა დაეტიოს მასში დღეს და რა დაემატება სავარაუდოდ რამდენიმე წელიწადში. მნიშვნელოვანი ციფრებია: კარადის იუნიტები (U), ელექტრული დატვირთვა ვატებში და კრიტიკული სისტემების ჩამონათვალი.
- ყველა მოწყობილობა: სერვერები, საცავები, კომუტატორები, ფაიერვოლი, პაჩ-პანელები, ვიდეოთვალთვალის ჩამწერი (NVR), ტელეფონია, UPS.
- თითოეული მოწყობილობის მიერ დაკავებული იუნიტები, პლუს პაჩ-პანელები და კაბელების ორგანაიზერები.
- თითოეული მოწყობილობის მოხმარება — გაზომილი ან ტექნიკური ფურცლის ტიპური მაჩვენებელი და არა კვების ბლოკის მაქსიმალური ნომინალი.
- მოსალოდნელი ზრდა: ახალი სერვისები, მეტი კამერა, მეტი მომხმარებელი.
- რომელი სისტემა უნდა მუშაობდეს დენის გათიშვისას და რამდენ ხანს.
სივრცე: კარადები, თავისუფალი ზონები და ის, რაც ოთახში არ უნდა იყოს
სტანდარტული 19-დიუმიანი კარადები სხვადასხვა სიმაღლისა და სიღრმისაა: სერვერებს, როგორც წესი, ღრმა კარადა სჭირდება, მხოლოდ ქსელური აღჭურვილობისთვის კი ნაკლებად ღრმა კარადაც საკმარისია. დატოვეთ სამუშაო სივრცე კარადის წინ და უკან — აღჭურვილობის მონტაჟისა და კარების გაღებისთვის. პრაქტიკული ორიენტირი: დაახლოებით ერთი მეტრი წინ და უკანა მხარეს იმდენი, რომ ადამიანმა თავისუფლად იმუშაოს. დაგეგმეთ მარაგით: დღევანდელ ინვენტარზე დაახლოებით მესამედით მეტი ადგილი გონივრული საწყისი წერტილია.
- ოთახის თავზე ან მასში არ უნდა გადიოდეს წყლისა და კანალიზაციის მილები.
- სასურველია, გარე ფანჯრები არ ჰქონდეს — მზე დამატებით სითბოსა და უსაფრთხოების რისკს ქმნის.
- არავითარი საწყობი: სერვერული ოთახი ყუთების, დასალაგებელი საშუალებებისა და ძველი მონიტორების ადგილი არ არის.
- იატაკმა უნდა გაუძლოს დატვირთულ კარადებსა და UPS-ის აკუმულატორებს, რომლებიც მოსალოდნელზე მძიმეა.
- აღჭურვილობის შემოტანის მარშრუტი: კარები, დერეფნები და ლიფტი საკმარისად ფართო უნდა იყოს კარადისთვის.
კვება: გამოყოფილი ხაზები, UPS და ორი შენატანი
სერვერულ ოთახს გამანაწილებელი ფარიდან საკუთარი, გამოყოფილი ხაზები უნდა ჰქონდეს — დატვირთვისა და ზრდის შესაბამისად გათვლილი, სათანადო დამიწებით. თითოეული კარადა კვებას PDU-ების (კვების გამანაწილებელი ბლოკების) მეშვეობით იღებს; თუ აღჭურვილობას ორი კვების ბლოკი აქვს, ისინი ორ ცალკეულ შენატანზე (ხშირად A და B) მიაერთეთ, რომ ერთმა ამომრთველმა ან დაზიანებულმა PDU-მ სერვერი არ გათიშოს.
UPS (უწყვეტი კვების წყარო) მოკლე შეწყვეტებს ფარავს და სისტემებს აძლევს დროს, რომ სწორად გაითიშონ ან გენერატორის ჩართვას დაელოდონ. მარტივი ენერგობიუჯეტი ყველა მოწყობილობის ტიპური მოხმარების ჯამია ზრდის მარაგით; UPS სწორედ ამ ბიუჯეტისა და საჭირო ავტონომიური მუშაობის დროის მიხედვით შეირჩევა. გაითვალისწინეთ, რომ UPS თავადაც გამოყოფს სითბოს და სჭირდება ვენტილაცია და აკუმულატორების მოვლა.
გაგრილება: ყოველი ვატი სითბოდ იქცევა
IT აღჭურვილობის მიერ მოხმარებული ელექტროენერგია პრაქტიკულად მთლიანად სითბოდ გარდაიქმნება. ეს გათვლას ამარტივებს: სითბური დატვირთვა კილოვატებში დაახლოებით IT დატვირთვის ტოლია. მაგალითად, ოთახს 3 კვტ IT დატვირთვით დაახლოებით 3 კვტ გაგრილების სიმძლავრე სჭირდება, ანუ დაახლოებით 10 200 BTU/სთ (1 ვტ ≈ 3,41 BTU/სთ) — განათების, ადამიანებისა და UPS-ის დამატებამდე.
ინდუსტრიაში ფართოდ გავრცელებული რეკომენდაციით, აღჭურვილობაში შემავალი ჰაერის ტემპერატურა დაახლოებით 18–27 °C უნდა იყოს. გაზომეთ კარადების წინა მხარეს, სადაც აღჭურვილობა ჰაერს იწოვს, და არა ოთახის თერმოსტატთან. კარადები ისე განალაგეთ, რომ ყველა მოწყობილობა ცივ ჰაერს წინიდან იღებდეს და ცხელს უკან აგდებდეს, ცარიელ ადგილებზე კი ამრიდი პანელები (blanking panels) დააყენეთ, რომ ცხელი ჰაერი წინ არ ბრუნდებოდეს.
დაშვების კონტროლი და გარემოს მონიტორინგი
ფიზიკური დაშვება IT უსაფრთხოების ნაწილია. სერვერული ოთახი უნდა იკეტებოდეს და უნდა არსებობდეს ჩანაწერი, ვინ და როდის შევიდა. დიდ ოფისებში ეს, როგორც წესი, ნიშნავს კარის მიერთებას შენობის დაშვების კონტროლის სისტემასთან და მის კამერით დაფარვას.
- ტემპერატურისა და ტენიანობის სენსორები კარადების წინა მხარეს, შეტყობინებებით იმ ადამიანებისთვის, ვინც რეაგირებას მოახდენს.
- წყლის გაჟონვის სენსორები კონდიციონერების ქვეშ და მილებთან ახლოს.
- კვამლის დეტექცია; ხანძარქრობის სისტემა — ხანძარსაწინააღმდეგო სპეციალისტთან ერთად და ადგილობრივი რეგულაციების შესაბამისად დაგეგმილი.
- UPS-ისა და PDU-ების მონიტორინგი: დატვირთვა, აკუმულატორის მდგომარეობა, განგაში.
- უფლებამოსილი პირების მოკლე სია, რომელიც რეგულარულად გადაიხედება.
კაბელები და მარკირება
მონაცემთა კაბელები გაატარეთ ღარებში ან კაბელის კიბეებზე, ელკაბელებისგან განცალკევებით, ღუნვის საკმარისი რადიუსითა და მომავალი ცვლილებებისთვის მარაგით. სტრუქტურირებული კაბელი პაჩ-პანელებზე დააბოლოეთ, პაჩ-კორდები მოკლე იყოს, ყველაფერი კი ორივე ბოლოში მარკირებული. სუფთა, დოკუმენტირებულ კარადაში ხარვეზის პოვნა უფრო სწრაფია, ცვლილება — უფრო უსაფრთხო, გადატანა კი ბევრად მარტივი. თუ ახალ ოთახს გადატანის ფარგლებში აშენებთ, კაბელები და კარადები ქსელურ ინფრასტრუქტურასთან ერთად დააპროექტეთ და არა ძველი კომუტაცია ახალ სივრცეს მოარგოთ.
დაგეგმვის ჩამონათვალი
- აღრიცხეთ დღევანდელი აღჭურვილობა და შეაფასეთ ზრდა.
- გამოთვალეთ ენერგობიუჯეტი და UPS-ის საჭირო ავტონომიური მუშაობის დრო.
- შეარჩიეთ ოთახი წყლის მილების, ფანჯრებისა და საწყობად გამოყენების გარეშე.
- დაგეგმეთ კარადების ადგილები, თავისუფალი ზონები და აღჭურვილობის შემოტანის მარშრუტი.
- უზრუნველყავით გამოყოფილი ხაზები, დამიწება და A/B შენატანები.
- გაგრილება შეარჩიეთ სითბური დატვირთვის მიხედვით; საჭიროებისამებრ — უწყვეტი მუშაობითა და რეზერვით.
- დაამონტაჟეთ დაშვების კონტროლი, მონიტორინგი და შეტყობინებები.
- დააპროექტეთ კაბელის მარშრუტები და მარკირება; ყველაფერი დოკუმენტირება გაუკეთეთ.
აშენებთ ახალ სერვერულ ოთახს ან გაინტერესებთ, რამდენად ადეკვატურია არსებული? დაგვიკავშირდით — ერთად გადავხედავთ დატვირთვას, ოთახსა და გეგმას.